Głosowanie elektroniczne na Walnych Zgromadzeniach Spółdzielni Mieszkaniowych
Ustawy i artykuły dotyczące głosowań na Walnym Zgromadzeniu Spółdzielni
(z uwzględnieniem nowelizacji)
1. Prawo spółdzielcze- ustawa z dnia 16 września 1982 r.
Link:
ISAP- Prawo spółdzielcze
- art. 35- organy spółdzielni, wybory do organów, głosowanie tajne
- art. 36- Walne Zgromadzenie jako najwyższy organ, zasada „jeden członek- jeden głos”
- art. 37- udział członków w Walnym Zgromadzeniu
- art. 38- kompetencje Walnego Zgromadzenia
- art. 39- zwoływanie Walnego Zgromadzenia
- art. 41- podejmowanie uchwał, większość głosów, quorum
- art. 42- zaskarżanie uchwał Walnego Zgromadzenia
2. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych- ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r.
Link:
ISAP- ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
- art. 83 ust. 1- Walne Zgromadzenie nie może być zastąpione przez zebranie przedstawicieli
- art. 83 ust. 6-7- pełnomocnictwo do udziału w Walnym Zgromadzeniu
- art. 83 ust. 8- ważność Walnego Zgromadzenia niezależnie od liczby obecnych
- art. 83 ust. 9- zasady podjęcia uchwały i liczenia głosów
- art. 83 ust. 10-13- porządek obrad, projekty uchwał i poprawki
- art. 83 ust. 16- ograniczenia dotyczące głosowania przez pełnomocnika przy wyborze lub odwołaniu członków organów
Ważne nowelizacje:
- 2007- istotne zmiany dotyczące Walnych Zgromadzeń w spółdzielniach mieszkaniowych
- 2017- duża nowelizacja zasad członkostwa i funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych
- 2026- nowe ograniczenia dotyczące głosowania przez pełnomocnika przy wyborze lub odwołaniu członków rady nadzorczej albo zarządu
Czy ustawy mają wyższość nad statutem Spółdzielni?
Oczywiście! Statut nie może być sprzeczny z ustawą.
Jeżeli statut narusza przepisy ustawowe dotyczące głosowań, uchwał, pełnomocnictw lub praw członków - pierwszeństwo ma ustawa, a zapis statutu może być nieważny.
Jakie skutki może przynieść przeprowadzenie głosowań na Walnych Zgromadzeniach niezgodnie z ustawami?
Przeprowadzenie głosowań niezgodnie z ustawą może skutkować m.in.:
- nieważnością uchwały,
- uchyleniem uchwały przez sąd,
- zaskarżeniem uchwały przez członka Spółdzielni,
- koniecznością powtórzenia głosowania lub całego Walnego Zgromadzenia,
- odpowiedzialnością cywilną członków zarządu lub rady nadzorczej,
- odpowiedzialnością karną przy fałszowaniu głosów lub dokumentów,
- unieważnieniem wyboru rady nadzorczej lub zarządu,
- sporami sądowymi i wstrzymaniem wykonania uchwał,
- możliwością kontroli przez KRS lub prokuraturę w cięższych przypadkach.
Podstawa prawna:
- art. 42 Prawa spółdzielczego- zaskarżanie uchwał Walnego Zgromadzenia,
- art. 58 Kodeksu cywilnego- nieważność czynności sprzecznej z ustawą.
Czy głosowanie elektroniczne (za pomocą pilotów) jest dopuszczalne na Walnym Zgromadzeniu bez uwzględnienia go w statucie?
Głosowanie elektroniczne na Walnym Zgromadzeniu wymaga wyraźnej podstawy prawnej albo uregulowania w statucie lub regulaminie zgodnym z ustawą.
Jak powinny wyglądać głosowania na Walnym Zgromadzeniu Spółdzielni?
Dla prawidłowego i przejrzystego ustalenia wyniku głosowania na Walnym Zgromadzeniu system głosowania ma umożliwiać oddanie głosu:
ZA / PRZECIW / WSTRZYMUJĘ SIĘ.
Ograniczenie głosowania wyłącznie do opcji „ZA” albo tylko
„ZA” / „PRZECIW” może prowadzić do zakwestionowania wyniku głosowania,
zwłaszcza jeżeli ogranicza prawo członka do jednoznacznego wyrażenia stanowiska.
Dotyczy to między innymi:
- uchwał,
- wyborów Prezydium i Komisji,
- wyborów Rady Nadzorczej,
- wniosków formalnych i organizacyjnych,
- wniosków o przerwę,
- zmiany porządku obrad.
Ustawa ma pierwszeństwo przed statutem spółdzielni.
Czy można ograniczyć głosowanie tylko do odpowiedzi „ZA” albo „ZA” / „PRZECIW”?
Co do zasady - nie.
Taki sposób głosowania ogranicza możliwość pełnego wyrażenia stanowiska przez członka Walnego Zgromadzenia.
Bezpieczny i przejrzysty system głosowania udostępnia trzy odpowiedzi:
ZA / PRZECIW / WSTRZYMUJĘ SIĘ.
Ograniczenie odpowiedzi może prowadzić do zakwestionowania wyniku głosowania albo zaskarżenia uchwały.
Zmiana sposobu zadawania pytań lub formy oddawania głosu może zostać uznana za naruszenie zasad przejrzystości i prawidłowości głosowania, szczególnie jeśli:
- wprowadza członków w błąd,
- utrudnia jednoznaczne ustalenie wyniku głosowania,
- może wpływać na wynik uchwały.
W takich przypadkach uchwała może zostać zaskarżona.
Czy podczas wyboru członków Prezydium oraz Komisji Walnego Zgromadzenia dopuszczalne jest ograniczenie głosowania wyłącznie do odpowiedzi:
„jestem ZA” / „jestem PRZECIW”,
bez możliwości oddania głosu „WSTRZYMUJĘ SIĘ”?
Co do zasady - nie.
Głosowanie dotyczące wyboru członków Prezydium Walnego Zgromadzenia oraz komisji wymaga możliwości oddania pełnego głosu:
- ZA,
- PRZECIW,
- WSTRZYMUJĘ SIĘ.
Ograniczenie głosowania wyłącznie do odpowiedzi „jestem ZA” oraz „jestem PRZECIW”, bez możliwości formalnego wstrzymania się od głosu,
narusza zasady oraz prawo członka do pełnego wyrażenia stanowiska.
Brak możliwości oddania głosu „WSTRZYMUJĘ SIĘ” może skutkować zakwestionowaniem ważności głosowania oraz zaskarżeniem uchwały.
Czy na Walnym Zgromadzeniu Spółdzielni dopuszczalne są inne formy głosowania niż:
ZA / PRZECIW / WSTRZYMUJĘ SIĘ?
Czy dotyczy to również spraw organizacyjnych, np. wniosku o przerwę?
Co do zasady - nie.
Dla prawidłowego i przejrzystego ustalenia wyniku głosowania system głosowania powinien umożliwiać oddanie głosu:
- ZA,
- PRZECIW,
- WSTRZYMUJĘ SIĘ.
Zasada ta dotyczy zarówno uchwał merytorycznych, jak również spraw organizacyjnych, proceduralnych oraz formalnych, w tym między innymi:
- wniosku o przerwę,
- zamknięcia dyskusji,
- zmiany porządku obrad,
- ograniczenia czasu wypowiedzi,
- wyboru komisji lub prezydium.
Brak możliwości oddania głosu przeciwnego albo wstrzymującego się narusza zasady prawidłowego głosowania oraz prawa członków Walnego Zgromadzenia.
W konsekwencji wynik głosowania lub uchwała mogą zostać zakwestionowane i zaskarżone.
Co należy zrobić, jeżeli statut spółdzielni zawiera wadliwy lub sprzeczny z ustawą sposób głosowania, a Walne Zgromadzenie już się rozpoczęło?
Czy należy stosować wadliwy zapis statutu, czy bezpośrednio przepisy ustawy?
W takiej sytuacji pierwszeństwo mają przepisy ustawy, a nie wadliwy zapis statutu.
Jeżeli statut pozostaje sprzeczny z:
- Prawem spółdzielczym,
- ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych,
- lub innymi przepisami prawa,
Statut nie może ograniczać praw członków ani zmieniać ustawowych zasad głosowania.
Przeprowadzenie głosowań na podstawie wadliwego zapisu statutu może skutkować:
- zaskarżeniem uchwał,
- unieważnieniem głosowań,
- uchyleniem uchwał przez sąd.
Podstawa prawna:
- art. 58 Kodeksu cywilnego- nieważność czynności sprzecznych z ustawą,
- art. 42 Prawa spółdzielczego- zaskarżanie uchwał Walnego Zgromadzenia,
- Konstytucyjna zasada hierarchii źródeł prawa- ustawa ma pierwszeństwo przed statutem.
Czy w głosowaniach wyborczych można oddać więcej głosów „ZA” niż liczba wybieranych miejsc?
W praktyce zdarzają się sytuacje, w których uczestnik głosowania odda większą liczbę głosów „ZA” niż liczba mandatów lub miejsc do obsadzenia.
Problem ten dotyczy głównie elektronicznych głosowań sekwencyjnych, gdzie kandydaci oceniani są pojedynczo, jeden po drugim.
Przepisy nie regulują jednoznacznie sposobu postępowania z takimi głosami w systemach elektronicznych.
Czy po zakończeniu głosowania elektronicznego należy usuwać wszystkie głosy wyborcy oddane ponad limit?
W praktyce spotykane są różne interpretacje statutów, regulaminów oraz zasad wyborczych.
Część organizatorów przyjmuje zasadę usuwania wszystkich głosów wyborcy po przekroczeniu dopuszczalnego limitu głosów „ZA”.
W głosowaniach elektronicznych budzi to jednak dodatkowe wątpliwości, ponieważ system rejestruje oddzielne decyzje wyborcy wobec każdego kandydata.
Dlaczego usuwanie wszystkich głosów wyborcy może budzić wątpliwości?
W głosowaniu elektronicznym sekwencyjnym wyborca może:
- głosować „PRZECIW” wobec części kandydatów,
- wstrzymywać się przy wybranych osobach,
- zmieniać ocenę kandydatów w trakcie głosowania.
Usunięcie wszystkich głosów może powodować usunięcie również ważnych i świadomie oddanych decyzji wyborcy.
Dotyczy to także głosów „PRZECIW” oraz „WSTRZYMUJĘ SIĘ”, które również stanowią formę wyrażenia woli głosującego.
Czy system elektroniczny powinien samodzielnie interpretować wolę wyborcy?
W głosowaniach elektronicznych szczególnie ważna jest przejrzystość zasad oraz ograniczenie ingerencji systemu w oddane głosy.
Po zakończeniu głosowania system nie powinien samodzielnie oceniać:
- które głosy były pomyłką,
- które decyzje były ważniejsze dla wyborcy,
- które głosy należy pozostawić, a które usunąć.
Dlatego zasady liczenia głosów oraz skutki przekroczenia limitów powinny być jasno określone przed rozpoczęciem wyborów.
Czy przepisy jednoznacznie regulują usuwanie „nadmiarowych” głosów w głosowaniach elektronicznych?
Obecne przepisy prawa nie regulują wprost elektronicznych głosowań sekwencyjnych w Spółdzielniach Mieszkaniowych.
W praktyce spotykane są różne interpretacje regulaminów i statutów.
Dlatego szczególnie ważne jest wcześniejsze ustalenie jasnych, przejrzystych i jednakowych zasad głosowania dla wszystkich uczestników Walnego Zgromadzenia.
Przypominamy również, że w elektronicznych głosowaniach stosowanych podczas Walnych Zgromadzeń Spółdzielni głosowanie powinno umożliwiać oddanie głosu:
- ZA,
- PRZECIW,
- WSTRZYMUJĘ SIĘ.
Przypominamy, że w elektronicznych głosowaniach stosowanych podczas Walnych Zgromadzeń Spółdzielni system głosowania powinien umożliwiać oddanie głosu:
ZA / PRZECIW / WSTRZYMUJĘ SIĘ
Dotyczy to uchwał, wyborów, jak również wniosków formalnych i organizacyjnych.